اصل عدم عمل به ظن يكى از جهات بحث ظن اين است كه : اصل در ظن ، با قطع نظر از اعتبار شارع ، حجيّت است يا عدم حجيّت ؟ به عبارت ديگر : آيا مىتوان در مسائل شرعى به غير علم عمل نمود يا نه ؟ با فرض اينكه جواز يا عدم جواز شرعى را ناديده بگيريم و اين جواز را به شارع نسبت دهيم ؟ و در نتيجه آيا عمل بر اساس ظن ، بدون اعتبار شارع ، موجب كشف واقع و در صورت مخالفت با واقع موجب معذوريت مىشود يا نه ؟ همه قبول دارند كه عمل و قول به غير علم ممنوع است ؛ به عبارت ديگر : عقل حكم مىكند كه نسبت دادن امرى به كسى ، بدون علم و دليل ، قبيح است و سيرهء همه‌ى عقلا شاهد بر اين مطلب است . بنابراين ، آيات و رواياتى نيز كه در قبح عمل به غير علم وارد شده است ، اشاره به همين حكم عقلى دارند . همچنين اجماعى كه مرحوم وحيد بهبهانى بر عدم حجيّت ظن ، بما هو ظن ادعا كرده است « 1 » از اين جهت كه علما نيز از جمله عقلا هستند مورد نظر است ، و الّا اجماع دليل مستقلى در مقابل حكم عقل نيست . به عنوان « ظنّ » رجوع شود . اصل عقلى به عنوان « اصل » رجوع شود .

--> ( 1 ) الفوائد الحائرية ، فائده نهم ، ص 136 .